De eikenprocessierups maakt zijn opmars weer

Dit is inmiddels een jaarlijks fenomeen. De eikenprocessierups is de larve van een nachtvlinder. De eikenprocessierups heet ook: "Thaumetopoea processionea" en dankt zijn naam door groepsgewijs achter elkaar (in processie) vanuit de spinsels via de takken en boomstam naar de bladeren toe te gaan. Op een groot aantal eikenbomen in zuid- en midden Nederland kan je de rups aantreffen op verschillende plaatsen (in de maanden mei, juni en juli). De eikenprocessierups wordt over het algemeen als plaaginsect beschouwd.

Hoe komt de rups nou in de boom terecht?

De vrouwtjes nachtvlinder legt eitjes in de toppen van vooral eiken. Dit gebeurd vanaf de maand september en het ei overwinterd en blijft het ei tot half april.

Wanneer de eerste jonge groene blaadjes aan de boomtoppen groeien komen de rupsen uit de eitjes. De rupsen zien er in het beginstadium oranjeachtig uit maar kleuren later grijsgrauw met lichtgekleurde zijden. Na een aantal keer vervellen worden de jonge rupsen volgroeide rupsen. In het totaal vervellen de rupsen zo'n 7 keer totdat ze uiteindelijk onopvallend een nachtvlinder worden (deze is grijs van kleur). Na de derde vervelling krijgen de rupsen brandharen op de rug wat bij ons voor ongemak kan zorgen. Het zijn pijlvormige haren en de rups heeft er zo'n honderdduizenden tot wel een miljoen van. Wanneer de rupsen zich bedreigd voelen kunnen ze de pijlvormige haren afschieten zodat de haren vrij in de lucht dwarrelen.

Cyclus van de eikenprocessierups schematisch gezien:

Periode Onwikkelingsstadium van de rups Hoeveelheid ongemak voor ons 
Tot Half april Het ei-stadium Beperkt tot geen ongemak
Half april tot half mei Jonge rupsen Beperkt ongemak
Half mei tot eind juni Volgroeide rupsen met brandharen Veel ongemak
Half juni tot eind augustus pop stadium het nest en haren blijven achter Ongemak
juli tot september pop wordt een vlinder Ongemak

 

Welk ongemak veroorzaakt de eikenprocessierups?

De brandharen van de rups vormen een gevaar voor de gezondheid voor de mens. De mate van gevoeligheid voor de haren van de rups verschilt per mens. Doordat de haren met de wind meegevoerd worden komt men hiermee in contact tijdens het wandelen, hardlopen, fiets etc. De pijlvormige brandharen komen in contact met de huid, ogen, en de luchtwegen met de nodige gevolgen van dien. De haren bevatten een soort mierenzuur dat de verschillende effecten hieronder beschreven kunnen veroorzaken.

Wanneer de haren in de ogen komen, kan binnen enkele uren een rode en pijnlijke zwelling optreden welke irriterend en jeukend is. Dit kan uiteindelijk tot een vervelende ontsteking leiden.

Wanneer de haren de opperhuid (epidermis) indringen kan binnen 8 uur een reactie optreden. Er verschijnt een huiduitslag welke lijkt op een contact allergie (dermatitis), deze gaat gepaard met hevige jeuk en is zeker lastig. De klachten kunnen 2 weken aanhouden

Het inademen van de brandharen kan leiden tot irritaties. Verschillende ademhalingsstoornissen kunnen optreden denkend in de richting van astma. Ontsteking van de neusslijmvliezen kan optreden en slikstoornissen.

Hoe kan ik het ongemak voorkomen?

Probeer allereerst uit de buurt te blijven van de omgeving waar de rups leeft en waar de nesten zijn. Mocht je toch door de omgeving van de eikenprocessierups moeten verplaatsen, trek dan lange kleding aan. De armen en benen zijn dan bedekt en ook de hals is handig om af te dekken. Ga ook niet op de grond zitten in de buurt van de nesten van de eikenprocessierups. De brandharen dwarrelen met de wind mee en komen uiteindelijk op de grond terecht. Zo raak je uiteindelijk weer in contact met de brandhaartjes die weerhaakjes hebben en zo de gezondheidsklachten kunnen veroorzaken. Nadat je in contact met de haartjes bent geweest ga dan niet wrijven. Dit verergerd de klachten alleen maar door de weerhaakjes van de brandharen en maakt dat het mierenzuur zich gemakkelijker kan verspreiden in de huid danwel ogen. Zorg dat je de huid en ogen goed spoelt met veel water. Het spoelen geeft een verzachtende werking en maakt het mogelijk dat de haren loskomen en uiteindelijk met het water mee stroomt van het lichaam af. De kleding waarin de haartjes zich bevinden dien je te wassen op 60 graden Celcius. Deze temperatuur maakt het mogelijk dat later geen klachten meer kunnen optreden (dit is ook handig bij vlooien).

Kan ik er iets tegen doen?

Mocht je in een omgeving lopen en constateren dat de eikenprocessierups zich daar bevind. Schroom dan niet de plaatselijke gemeente in te lichten. Vaak is de gemeente afhankelijk van een melding van de inwoners aangezien zij over algemeen niet in staat zijn het volledige gebied van verantwoordelijkheid in de gaten te houden. Een melding wordt zeker gewaardeerd en vervolgens kan er actie genomen worden om verdere verspreiding te voorkomen. Hoe eerder de melding aankomt, hoe gemakkelijker de nesten en de rups aangepakt kunnen worden. Op deze manier zal de overlast een stuk lager zijn en woon je in een gezondere omgeving.


Cookies helpen ons onze services te leveren. Door onze services te gebruiken, geeft u aan akkoord te gaan met ons gebruik van cookies. OK